Een tabaksmannetje, aan achterzijde gedateerd 1816
Een datering op een tabaksmannetje komt nooit voor, dit is zeer uitzonderlijk.
Ook het gedetailleerde snijwerk (kijk naar de duidelijk anatomie van het bovenlijf) is uiterst fijn gesneden.
Antieke tabaksbeelden zoals de "Rokende Moor" ontstonden vanaf de 17e en 18e eeuw als driedimensionale winkelreclame om aan voorbijgangers te tonen dat er tabak en rookwaren werden verkocht.
In een tijd waarin een groot deel van de bevolking niet kon lezen of schrijven, gebruikten winkels uithangtekens. Net zoals een gaper bij een apotheek hoorde, stond een tabaksbeeld op de toonbank of op de stoep voor de tabakswinkel.
Tabak was een duur, geïmporteerd product uit de koloniën in Noord- en Zuid-Amerika. Om dit exotische karakter te benadrukken, werden beelden vaak vormgegeven als een "Moor"', een stereotiepe voorstelling van een persoon met een donkere huidskleur of een "Virginian", een inheemse Amerikaan met veren.
In de Europese beeldvorming van die tijd liepen Afrikaanse en Amerikaanse stereotypen vaak door elkaar heen, wat verklaart waarom dit beeld zowel een donkere huidskleur als een verentooi heeft.
Naast het figuur staat een opgerolde tabaksrol, een carotte.
De tabak werd destijds niet in pakjes verkocht, maar als gedroogde bladeren die tot een strakke rol waren geperst. De winkelier sneed hier ter plekke plakjes van af, die de klant vervolgens fijnwreef om in een witte Goudse kleipijp te stoppen.
Nederlandse tabaksbeelden werden vervaardigd door houtsnijders die ook boegbeelden en versieringen voor schepen maakten. Omdat de scheepsbouw in de loop van de 18e en 19e eeuw terugliep, zochten deze ambachtslieden naar nieuwe inkomstenbronnen en gingen zij winkelbeelden maken.
Het bijzondere en zeldzame aan dit antieke, beschilderde houten tabakswinkelbeeld is dat het op de achterzijde van het voetstuk gedateerd is op 1816 en dat de originele polychrome beschildering bewaard is gebleven.
De figuur staat op een fraai gedecoreerde rechthoekige sokkel, voorzien van sierlijke poten en verfijnde goudkleurige accenten. Dergelijke beelden werden in de 18e en 19e eeuw met de hand uit hout gesneden en vervolgens veelkleurig (polychroom) beschilderd. Ze dienden als karakteristieke reclame-uitingen voor tabakswinkels.
Vergelijkbare historische tabakswinkelbeelden zijn tegenwoordig opgenomen in museale collecties, waaronder die van het Groninger Museum en Museum Gouda.